publikacje

Wróć do listy

Wspomnienia z dzieciństwa na Wołyniu Franciszki Pawluk

Wspomnienia Franciszki Pawluk dotyczą jej dzieciństwa spędzonego na Wołyniu. Autorka mieszkała we współcześnie nieistniejącej wsi Wola Ostrowiecka w powiecie lubomelskim (obecnie Ukraina). 30 sierpnia 1943 r. Ukraińcy otoczyli jej rodzinną miejscowość i kazali wszystkim mieszkańcom stawić się na zebraniu w szkole. Ojciec autorki zdecydował, że pójdzie tam sam, a reszcie rodziny kazał się schować. Ze swojej kryjówki autorka słyszała napastników rabujących cenne rzeczy. Po tym jak jej brat dostrzegł napastników podpalających dom sąsiadów, diarystka i jej bliscy uciekli w zarośla, gdzie ukrywali się do wieczora. Nocowali obok ciał zamordowanych sąsiadów, których Ukraińcy wypędzili z kościoła. Ojciec autorki oraz inni mężczyźni, którzy stawili się w szkole, zostali zamordowani siekierami, kobiety spalono żywcem. Ocaleli z masakry udali się do Jagodzina. Tam rodzina autorki skontaktowała się z partyzanckim oddziałem Armii Krajowej. Matka i ciotka diarystki przędły wełnę, a Franciszka i jej siostra cioteczna robiły z niej rękawice, swetry i skarpety dla partyzantów, ci zaś jako zapłatę przynosili im żywność. Taka wymiana odbywała się jesienią i zimą, przez dwa lata. Latem autorka i jej bliscy pracowali u mieszkańców Jagodna za jedzenie lub stare ubranie. Po przejściu Armii Czerwonej przez Bug rodzina autorki została ewakuowana na tereny wyzwolone. Po wojnie rodziny zamordowanych w rzezi wołyńskiej ufundowały pomnik w miejscowości Ruda-Opalin (dawne woj. chełmskie.

Autor/Autorka: 
Miejsce powstania: 
Włodawa
Opis fizyczny: 
2 s. ; 30 cm.
Postać: 
luźne kartki
Technika zapisu: 
rękopis
Język: 
Polski
Miejsce przechowywania: 
Dostępność: 
Rękopis dostępny do celów badawczych, skan dokumentu ogólnodostępny.
Data powstania: 
1990
Stan zachowania: 
dobry
Sygnatura: 
AWII/323
Tytuł kolekcji: 
Archiwum Wschodnie
Uwagi: 
Tytuł nadany przez redakcję Archiwum Kobiet. Data powstania dokumentu jest przybliżona.
Słowo kluczowe 1: 
Słowo kluczowe 2: 
Słowo kluczowe 3: 
Osoba, której dotyczy treść: 
Główne tematy: 
relacje polsko-ukraińskie, rzeź wołyńska, II wojna światowa
Nazwa geograficzna - słowo kluczowe: 
Zakres chronologiczny: 
Od 1943 do 1945
Nośnik informacji: 
papier
Gatunek: 
pamiętnik/wspomnienia